Yarı ve tam otomatik, çift kavramalı, kuru ve ıslak kavramalı şanzımanlar üretici firmaların kullandıkları teknolojiye göre DSG, DCT, CVT, EDC, Tiptronik, ZF, Poweshift adlandırılmaktadır. DSG şanzıman diğer otomatik şanzımanlara göre çift kavrama özelliği ile öne çıkan otomatik şanzımanlar arasında yer almaktadır. Volkswagen grubu markalarda kullanılan şanzıman türü 2008-2012 yılları arasında üretilen modelleri ile sık arıza veren bir yapıya sahip olsa da, kullanıcıları, DSG şanzımanın yaşattığı konfor ve yakıt tasarrufu nedeniyle vazgeçmek istemezler. DSG’nin mekanik kısmı, manuel vites şanzımanlarla güvenilirlik açısından karşılaştırılabilir.
DSG şanzıman, hızlı vites geçişleri, yakıt ekonomisi ve sürüş konforu sayesinde özellikle Volkswagen, Audi, SEAT ve Skoda gibi markalarda yaygın olarak kullanılan çift kavramalı otomatik şanzıman sistemlerinden biridir. Ancak karmaşık mekanik ve elektronik yapısı nedeniyle zaman içerisinde kavrama, mekatronik, sensör veya dişli grubu gibi parçalarda çeşitli arızalar meydana gelebilir.
DSG şanzıman tamiri, arızanın doğru şekilde tespit edilmesi ve gerekli parçaların onarılması veya değiştirilmesiyle gerçekleştirilir. DSG şanzımanda meydana gelen her problem için komple şanzıman değişimi yapılması gerekmez. Profesyonel arıza tespiti, gereksiz parça ve işçilik maliyetlerinin önüne geçilmesini sağlar.
DSG, “Direct Shift Gearbox” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede doğrudan geçişli şanzıman olarak ifade edilebilir. Sistem, iki ayrı kavrama kullanarak vites geçişlerini çok kısa sürede gerçekleştirmeyi amaçlar.
Bir kavrama tek sayılı vitesleri, diğer kavrama ise çift sayılı vitesleri yönetir. Böylece bir sonraki vites önceden hazırlanabilir ve uygun koşullarda hızlı bir şekilde devreye alınabilir.
DSG şanzımanın yapısında;
gibi birçok farklı bileşen bulunur.
Bu parçaların birlikte ve uyumlu şekilde çalışması, DSG şanzımanın düzgün çalışması açısından büyük önem taşır.
DSG şanzıman arızaları farklı belirtilerle kendini gösterebilir. Arızanın hangi parçada olduğunu anlamak için yalnızca sürüş sırasında ortaya çıkan belirtiye bakmak yeterli olmayabilir. Elektronik arıza kodlarının okunması ve mekanik sistemin kontrol edilmesi gerekir.
Yaygın DSG şanzıman arıza belirtileri şunlardır:
Bu belirtilerden bir veya birkaçının görülmesi DSG şanzımanın kontrol edilmesi gerektiğini gösterebilir.
DSG şanzımanlar teknolojik olarak gelişmiş sistemler olsa da sürekli kullanım, yüksek sıcaklık, yanlış kullanım ve zamanla oluşan parça aşınmaları çeşitli arızalara yol açabilir.
En sık karşılaşılan nedenlerden bazıları şunlardır:
DSG şanzımanda kullanılan çift kavrama sistemi zamanla aşınabilir. Özellikle yoğun şehir içi trafiğinde sürekli dur-kalk yapılması kavramanın daha fazla çalışmasına neden olabilir.
Kavrama aşındığında kalkışlarda titreme, vuruntu ve düzensiz vites geçişleri görülebilir.
Mekatronik ünite DSG sisteminin en önemli parçalarından biridir. Elektronik ve hidrolik bileşenleri bir arada barındırır ve vites değişimlerinin yönetilmesinde görev alır.
Mekatronik arızalarında vites geçiş problemleri, vitesin boşa düşmesi, geri vitese geçmeme veya gösterge panelinde şanzıman uyarısı gibi belirtiler ortaya çıkabilir.
Uygun olmayan yağ kullanılması, yağ seviyesinin yanlış olması veya üretici tarafından belirtilen bakım prosedürlerinin uygulanmaması şanzımanın çalışma performansını etkileyebilir.
DSG şanzıman bakımında kullanılan yağın ve bakım yönteminin araç ve şanzıman tipine uygun olması gerekir.
DSG sisteminde bulunan sensörlerden herhangi birinin hatalı veri göndermesi vites geçişlerinin düzgün gerçekleşmemesine neden olabilir.
Bu nedenle yalnızca mekanik kontrol değil, elektronik teşhis de DSG şanzıman tamirinin önemli bir parçasıdır.
DSG mekatronik ünitesi, şanzımanın elektronik ve hidrolik kontrol merkezidir. Vites değişimlerinin doğru zamanda gerçekleşmesinde kritik rol oynar.
Mekatronik arızalarında öncelikle bilgisayarlı arıza tespiti yapılır. Arıza kodları incelendikten sonra gerekli mekanik ve elektronik kontroller gerçekleştirilir.
Arızanın durumuna göre;
uygulanabilir.
Mekatronik arızasının doğru tespit edilmesi, gereksiz yere komple şanzıman değiştirilmesinin önüne geçebilir.
DSG şanzımanda kavrama sistemi zaman içerisinde aşınabilen önemli parçalardan biridir. Kavrama aşındığında özellikle düşük hızlarda ve kalkışlarda titreme meydana gelebilir.
Kavrama arızasının belirtileri arasında;
bulunabilir.
Kavrama değişiminden sonra şanzımanın doğru şekilde çalışabilmesi için gerekli adaptasyon ve kalibrasyon işlemlerinin yapılması önemlidir.
DSG şanzıman tamirinde ilk aşama arızanın doğru şekilde tespit edilmesidir.
Genellikle şu işlemler uygulanır:
1. Arıza şikâyeti dinlenir.
Araç sahibinin yaşadığı belirtiler değerlendirilir.
2. Test sürüşü yapılır.
Vites geçişleri, kalkış davranışı, titreme ve anormal sesler kontrol edilir.
3. Elektronik arıza taraması yapılır.
Şanzıman kontrol ünitesindeki hata kodları okunur ve değerlendirilir.
4. Mekanik kontroller gerçekleştirilir.
Kavrama, mekatronik, yağ sistemi ve diğer ilgili parçalar kontrol edilir.
5. Arızalı parçalar belirlenir.
Sorunun kaynağı belirlendikten sonra onarım veya parça değişimi planlanır.
6. DSG şanzıman tamiri gerçekleştirilir.
Gerekli parçaların onarımı veya değişimi yapılır.
7. Adaptasyon ve kalibrasyon işlemleri uygulanır.
Şanzımanın elektronik kontrol sistemi gerekli prosedürlerle yeniden ayarlanır.
8. Test sürüşü yapılır.
Tamir sonrasında vites geçişleri ve şanzımanın çalışma performansı tekrar kontrol edilir.
DSG şanzıman tamir süresi, arızanın türüne ve gerekli işlemlere göre değişir.
Basit bir elektronik arıza veya sensör problemi ile kavrama ya da mekatronik onarımı aynı sürede tamamlanmayabilir. Şanzımanın sökülmesi, parçaların incelenmesi, gerekli parçaların temin edilmesi ve adaptasyon işlemleri toplam süreyi etkileyebilir.
Bu nedenle kesin süre, araç ve şanzıman üzerinde yapılan arıza tespitinden sonra belirlenmelidir.
DSG şanzıman tamiri fiyatları, arızanın kaynağına, şanzıman modeline, değişmesi gereken parçalara ve işçilik kapsamına göre değişiklik gösterir.
Örneğin yalnızca elektronik bir sensör arızası ile komple kavrama değişimi aynı maliyete sahip değildir.
Tamir fiyatını belirleyen başlıca faktörler:
Bu nedenle DSG şanzıman için fiyat belirlenmeden önce detaylı arıza tespiti yapılması en doğru yaklaşımdır.
DSG şanzımanın uzun süre sorunsuz çalışabilmesi için üreticinin belirlediği bakım prosedürlerine uyulması önemlidir.
Düzenli bakım;
sağlayabilir.
Özellikle yoğun şehir içi kullanımında şanzımanın çalışma koşulları daha dikkatli takip edilmelidir.
DSG şanzımanda vuruntu, titreme, vites geçiş problemi veya şanzıman uyarısı gibi belirtiler ortaya çıktığında aracı uzun süre kullanmaya devam etmek mevcut problemi büyütebilir.
Özellikle araç vitese geçmiyor, vites boşa düşüyor veya şanzıman ciddi şekilde vuruntu yapıyorsa uzman bir serviste kontrol yapılması gerekir.
Arızanın erken tespit edilmesi, bazı durumlarda daha kapsamlı ve maliyetli onarımların önüne geçebilir.
DSG şanzıman, klasik manuel şanzımanlardan farklı olarak mekanik, hidrolik ve elektronik sistemlerin birlikte çalıştığı kompleks bir yapıya sahiptir.
Bu nedenle DSG tamiri sırasında yalnızca parçanın değiştirilmesi yeterli olmayabilir. Arızanın gerçek kaynağının belirlenmesi, uygun parçanın kullanılması ve işlem sonrasında gerekli elektronik adaptasyonların yapılması gerekir.
Yanlış yapılan bir müdahale, mevcut arızanın devam etmesine veya yeni problemlerin ortaya çıkmasına neden olabilir.
DSG şanzımanınızda vuruntu, titreme, vites geçiş problemi, geri vitese geçmeme veya şanzıman uyarısı gibi sorunlar bulunuyorsa öncelikle kapsamlı arıza tespiti yapılmalıdır.
Profesyonel DSG şanzıman servisinde arıza tespit cihazları kullanılarak elektronik sistem kontrol edilir ve gerekli mekanik incelemeler gerçekleştirilir. Tespit edilen arızaya göre mekatronik tamiri, kavrama değişimi, elektronik onarım veya diğer gerekli işlemler uygulanabilir.
DSG şanzıman tamiri, doğru teşhis ve uzman müdahalesiyle gereksiz parça değişimlerinin önüne geçilerek daha kontrollü şekilde gerçekleştirilebilir.
DSG şanzıman neden vuruntu yapar?
Vuruntunun nedeni kavrama aşınması, mekatronik problemi, adaptasyon sorunları veya farklı mekanik ve elektronik arızalar olabilir. Kesin neden için arıza tespiti yapılması gerekir.
DSG kavrama ne zaman değiştirilir?
Kavramanın değişim zamanı kilometreden çok kullanım koşullarına ve aşınma seviyesine bağlıdır. Titreme, kaydırma ve düzensiz kalkış gibi belirtiler kavrama kontrolü gerektirebilir.
DSG mekatronik tamir edilebilir mi?
Arızanın türüne bağlı olarak mekatronik ünitenin bazı parçaları onarılabilir veya değiştirilebilir. Her mekatronik arızasında komple ünite değişimi zorunlu değildir.
DSG şanzıman yağı değişir mi?
Şanzıman modeline ve üreticinin bakım prosedürüne göre yağ ve filtre bakım gereksinimleri değişebilir. Bu nedenle aracın şanzıman koduna göre uygun bakım prosedürü uygulanmalıdır.
DSG şanzıman tamiri pahalı mıdır?
Maliyet arızanın türüne göre ciddi şekilde değişebilir. Elektronik veya küçük bir parça arızası ile kavrama ya da mekatronik onarımı arasında büyük fiyat farkı olabilir.
DSG şanzıman arızası ertelenebilir mi?
Arızanın türüne bağlıdır. Ancak vuruntu, vitese geçmeme veya şanzıman uyarısı gibi belirtiler varsa problemi ertelemek yerine mümkün olan en kısa sürede kontrol ettirmek daha güvenlidir.

